(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
9.56. అధ్యాయః 056
Mahabharata - Shalya Parva - Chapter Topics
(అథ గదాయుద్ధపర్వ ॥ 3 ॥) గదాయుద్ధాయ సన్నద్ధయోర్భీమదుర్యోధనయోర్వర్ణనం॥ 1 ॥
Mahabharata - Shalya Parva - Chapter Text

సంజయ ఉవాచ। 9-56-0x(5226)(63311)
రామసాన్నిధ్యమాగంయ పుత్రో దుర్యోధనస్తవ।
యోద్ధుకామో మహాబాహుః సమహృష్యత వీర్యవాన్॥ 9-56-1(63312)
దృష్ట్వా లాంగలినం రాజా ప్రత్యుత్థాయ చ భారత।
ప్రీత్యా* పరమయా యుక్తో యుధిష్ఠిరమథాబ్రవీత్॥ 9-56-2(63313)
దుర్యోధన ఉవాచ। 9-56-3x(5227)
సమంతపంచకం పుణ్యమితో యామ విశాంపతే।
ప్రథితోత్తరవేదీ సా దేవలోకే ప్రజాపతేః॥ 9-56-3(63314)
తస్మిన్మహాపుణ్యతమే త్రైలోక్యస్య సనాతనే।
సంగ్రామే నిధనం ప్రాప్య ధ్రువం స్వర్గం గమిష్యసి॥ 9-56-4(63315)
తథేత్యుక్త్వా మహారాజ కుంతీపుత్రో యుధిష్ఠిరః।
సమంతపంచకం వీరః ప్రాయాదభిముఖః ప్రభుః॥ 9-56-5(63316)
తతో దుర్యోధనో రాజా ప్రగృహ్య మహతీం గదాం।
పద్ధ్యామమర్షీ ద్యుతిమానగచ్ఛత్పాండవైః సహ॥ 9-56-6(63317)
తథా యాంతం గదాహస్తం వర్మణా చాపి దంశితం।
అంతరిక్షచరా దేవాః సాధుసాధ్విత్యపూజయన్॥ 9-56-7(63318)
వాదకాశ్చ నరాస్తత్ర దృష్ట్వా తే హర్షమాగతాః॥ 9-56-8(63319)
స పాండవైః పరివృతః కురురాజస్తవాత్మజః।
మత్తస్యేవ గజేంద్రస్య గతిమాస్థాయ సోఽవ్రజత్॥ 9-56-9(63320)
తతః శంఖనినాదైశ్చ భేరీణాం చ మహాస్వనైః।
సింహనాదైశ్చ శూరాణాం దిశః సర్వాః ప్రపూరితాః॥ 9-56-10(63321)
తతస్తే తు కురుక్షేత్రం ప్రాప్తా నరవరోత్తమాః।
ప్రతీచ్యభిముఖం దేశం యథోద్దిష్టం సుతేన తే।
దక్షిణేన సరస్వత్యాః స్వయనం తీర్థముత్తమం॥ 9-56-11(63322)
తస్మిందేశే త్వనిరిణే తే తు యుద్ధమరోచయన్॥ 9-56-12(63323)
తతో భీమో మహాకోటిం గదాం గృహ్యాథ వర్మభృత్।
బిభ్రద్రూపం మహారాజ సదృశం హి గరుత్మతః॥ 9-56-13(63324)
అవబద్ధశిరస్త్రాణః శుద్ధకాంచనవర్మభృత్।
రరాజ రాజన్పుత్రస్తే కాంచనః శైలరాడివ॥ 9-56-14(63325)
తౌ తథా సంగతౌ వీరౌ భీమదుర్యోధనావుభౌ।
సంయుగే సంప్రకాశేతే సంరబ్ధావివ కుంజరౌ॥ 9-56-15(63326)
రథమండలమధ్యస్థౌ భ్రాతరౌ తౌ నరర్షభౌ।
అశోభేతాం మహారాజ చంద్రసూర్యావివోదితౌ॥ 9-56-16(63327)
తావన్యోన్యం నిరీక్షేతాం క్రుద్ధావివ మహోరగౌ।
దహంతౌ లోచనై రాజన్పరస్పరవధైషిణౌ॥ 9-56-17(63328)
సంప్రహృష్టమనా రాజన్గదామాదాయ కౌరవః।
సృక్విణీ సంలిహన్రాజన్క్రోధరక్తేక్షణః శ్వసన్॥ 9-56-18(63329)
తతో దుర్యోధనో రాజన్గదామాదాయ వీర్యవాన్।
భీమసేనమభిప్రేక్ష్య గజో గజమివాహ్వయత్॥ 9-56-19(63330)
అద్రిసారమయీం భీమస్తథైవాదాయ వీర్యవాన్।
ఆహ్వయామాస నృపతిం సింహః సింహం యథా వనే॥ 9-56-20(63331)
తావుద్యతగదాపాణీ దుర్యోధనవృకోదరౌ।
సంయుగే సంప్రకాశేతాం గిరీ సశిఖరావివ॥ 9-56-21(63332)
తావుభౌ సమతిక్రుద్ధావుభౌ భీమపరాక్రమౌ।
ఉభౌ శిష్యౌ గదాయుద్ధే రౌహిణేయస్య ధీమతః॥ 9-56-22(63333)
ఉభౌ సదృశకర్మాణౌ వరుణస్య మహాబలౌ।
వాసుదేవస్య రామస్య తథా వైశ్రవణస్య చ॥ 9-56-23(63334)
సదృశౌ తౌ మహారాజ మధుకైటభయోరపి।
ఉభౌ సదృశకర్మాణౌ తథా సుందోపసుందయోః॥ 9-56-24(63335)
[రామరావణయోశ్చైవ వాలిసుగ్రీవయోస్తథా]।
తథైవ కాలస్య సమౌ మృత్యోశ్చైవ పరంతపౌ॥ 9-56-25(63336)
అన్యోన్యమభిధావంతౌ మత్తావివ మహాద్విపౌ।
వాసితాసంగమే దృప్తౌ శరదీవ మదోత్కటౌ॥ 9-56-26(63337)
ఉభౌ క్రోధవిషం దీప్తం వమంతావురగావివ।
అన్యోన్యమభిసంరబ్ధౌ ప్రేక్షమాణావరిందమౌ॥ 9-56-27(63338)
ఉభౌ భరతశార్దూలౌ విక్రమేణ సమన్వితౌ।
సింహావివ దురాధర్షౌ గదాయుద్ధవిశారదౌ॥ 9-56-28(63339)
నఖదంష్ట్రాయుధౌ వీరౌ వ్యాఘ్రావివ దురుత్సహౌ।
ప్రజాసంహరణే క్షుబ్ధౌ సముద్రావివ దుస్తరౌ॥ 9-56-29(63340)
లోహితాంగావివ క్రుద్ధౌ ప్రతపంతౌ మహారథౌ।
[పూర్వపశ్చిమజౌ మేఘౌ ప్రేక్షమాణావరిందమౌ॥ 9-56-30(63341)
గర్జమానౌ సువిషమం క్షరంతౌ ప్రావృషీవ హి।
రశ్మియుక్తౌ మహాత్మానౌ దీప్తిమంతౌ మహాబలౌ॥ 9-56-31(63342)
దదృశాతే కురుశ్రేష్ఠౌ కాలసూర్యావివోదితౌ।
వ్యాఘ్రావివ సుసంరబ్ధౌ గర్జంతావివతోయదౌ॥ 9-56-32(63343)
జహృషాతే మహాబాహు సింహకేసరిణావివ।
గజావివ సుసంరబ్ధౌ జ్వలితావివ పావకౌ॥ 9-56-33(63344)
దదృశాతే మహాత్మానౌ సశృంగావివ పర్వతౌ।
రోషాత్ప్రస్ఫురమాణోష్ఠౌ నిరీక్షంతౌ పరస్పరం॥ 9-56-34(63345)
తౌ సమేతౌ మహాత్మానౌ గదాహస్తౌ నరోత్తమౌ।]
ఉభౌ పరమసంహృష్టావుభౌ పరమసంమతౌ॥ 9-56-35(63346)
సదశ్వావివ హేషంతౌ బృంహంతావివ కుంజరౌ।
వృషభావివ గర్జంతౌ దుర్యోధనవృకోదరౌ।
దైత్యావివ బలోన్మత్తౌ రేజతుస్తౌ నరోత్తమౌ॥ 9-56-36(63347)
తతో దుర్యోధనో రాజన్నిదమాహ యుధిష్ఠిరం।
సృంజయైః సహ తిష్ఠంతం తపంతమివ భాస్కరం॥ 9-56-37(63348)
ఇదం వ్యవసితం యుద్ధం మమ భీమస్య చోభయోః।
ఉపోపవిష్టాః పశ్యధ్వం విమర్దం నృపసత్తమాః॥ 9-56-38(63349)
తతః సముపవిష్టం తత్సుమహద్రాజమండలం।
విరాజమానం దదృశే దివీవాదిత్యమండలం॥ 9-56-39(63350)
తేషాం మధ్యే మహాబాహుః శ్రీమాన్కేశవపూర్వజః।
ఉపవిష్టో మహారాజ పూజ్యమానః సమంతతః॥ 9-56-40(63351)
శుశుభే రాజమధ్యస్థో నీలవాసాః సితప్రభః।
నక్షత్రైరివ సంపూర్ణో వృతో నిశి నిశాకరః॥ 9-56-41(63352)
తౌ తథా తు మహారాజ గదాహస్తౌ సుదుఃసహౌ।
అన్యోన్యం వాగ్భిరుగ్రాభిస్తక్షమాణౌ వ్యవస్థితౌ॥ 9-56-42(63353)
అప్రియాణి తతోఽన్యోన్యముక్త్వా తౌ కురుసత్తమౌ।
ఉదీక్షంతౌ స్థితౌ తత్ర వృత్రశక్రౌ యథాఽఽహవే॥ ॥ 9-56-43(63354)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే శల్యపర్వణి గయాదుద్ధపర్వణి షట్పంచాశత్తమోఽధ్యాయః॥ 56 ॥ *ఏతచ్ఛ్లోకస్య స్థానే ఝ.పుస్తకే అధోలిఖితాః పంచ శ్లోకా వర్తంతే। తే చ।

ప్రీత్యా పరమయా యుక్తాః సమభ్యర్చ్య యథావిధి।
ఆసనం చ దదౌ తస్మై పర్యపృచ్ఛదనామయం॥ 9-56-1(63355)
తతో యుధిష్ఠిరం రామో వాక్యమేతదువాచ హ।
మధురం ధర్మసంయుక్తం శూరాణాం హితమేవ చ॥ 9-56-2(63356)
మయా శ్రుతం కథయతామృషీణాం రాజసత్తమ।
కురుక్షేత్రం పరం పుణ్యం పావనం స్వర్గ్యమేవ చ॥ 9-56-3(63357)
దేవతైర్ఋషిభిర్జుష్టం బ్రాహ్మణైశ్చ మహాత్మభిః।
తత్ర వై యోత్స్యమానా యే దేహం త్యక్ష్యంతి మానవాః॥ 9-56-4(63358)
9-56-5(63359)
తేషాం స్వర్గే ధ్రువో వాసః శక్రేణ సహ మారిష।
తస్మాత్సమంతపంచకమితో యామ ద్రుతం నృప॥
Mahabharata - Shalya Parva - Chapter Footnotes
9-56-8 వాతికాశ్చారణా యే తు ఇతి ఝ.పాఠః।
తత్ర వాతికాః వాతేన సహ గచ్ఛంతి తే ఆకాశచారిణః।
చారణాః సిద్ధవిశేషా ఇత్యర్థః॥।
9-56-11 స్వయనం సుగతిదం॥
9-56-12 అనిరిణే అనూషరే॥
9-56-26 వాసితాసంగమే ఏకకరిణీసంగమార్థే దృప్తౌ మోహితౌ॥
9-56-30 లోహితాంగౌ ద్వౌ కుజావివేత్యభూతోపమా॥
9-56-33 జహషాతే హర్షం ప్రాపతుః॥
9-56-56 షట్పంచాశత్తమోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.